اسهال
اسهال به دفع 3 بار یا بیشتر مدفوع شل یا آبکی اطلاق میشود.این وضعیت تقریبا برای هر انسانی در طول زندگی پیش میاید و بطور متوسط هر انسان بزرگسالی حدودا 4 بار در سال با این مواجه خواهد شد.اگرچه بیشتر علل ایجاد اسهال بدون درمان و طی چند روز برطرف میشوند اما مهم است که هر انسانی بداند که در چه صورت به کمک پزشک نیاز پیدا خواهد کرد.ما در اینجه قصد داریم که در مورد علل و درمان اسهال حاد در بزرگسالان صحبت کنیم.
علل
اسهال عفونی معمولا به علت خوردن یا نوشیدن غذا و آب آلوده ایجاد میشود.علایم و نشانه های عفونت معمولا طی 12 ساعت تا 4 روز پس از مواجهه ایجاد میشوند و طی سه روز تا یک هفته باقی میمانند.
اسهال غیر عفونی ممکن است به علت عارضه جانبی داروهای آنتی بیوتیک یا سایر داروها,آلرژیهای داروئی, بیماریهای گوارشی مانند بیماریهای التهابی روده و سایر بیماریها ایجاد شوند.
علایم و نشانه ها
شدت بیماری اسهال را با درجه بندی که از ملایم تا وخیم طبقه بندی شده نشان میدهند. مثلا فردی که در درجه ملایم قرار دارد فقط ممکن است که دارای کمی افزایش حرکت در روده اش باشد.در عوض کسی که در دسته وخیم جای دارد ممکن است آنقدر افزایش حرکت در روده داشته باشد که مجبور باشد هر 20 الی 30 دقیقه به دستشویی برود.در این حالت بدن میزان زیادی آب و املاح ازدست خواهد داد و این ریسک کم آبی را در بدن به میزان زیادی افزایش میدهد.از طرفی اسهال ممکن است در برخی شرایط همراه با تب(دمای بدن بالای 38 درجه سانتیگراد) , دل درد و دل پیچه باشد.
مراقبت در منزل
نوشیدن مایعات به میزان کافی
اغلب بیماران مبتلا به اسهال غیر وخیم تنها با نوشیدن مایعات کافی در منزل درمان میشوند. مایعات باید حاوی آب, نمک, و قند باشد وتنها نوشیدن مایعات شیرین کافی نیستند .آبمیوه های رقیق و شیرین به همراه کمی نمک و انواع سوپها نیز غذاهای مفیدی هستند که توصیه میشوند. یک راه خوب برای تشخیص میزان آب بدن توجه به رنگ ادرار و فرکانس ادرار کردن است.بیماری که دفع ادرار کمی دارد و رنگ ادرارش زرد تیره است نیاز به نوشیدن مایعات بیشتری دارد.به طور نرمال رنگ ادرار زرد روشن است و تقریبا هر 3تا 4 ساعت نیاز به دفع ادرار ایجاد میشود.
اگر بدن فردی کم آب شود و او قادر به نوشیدن مایعات کافی از طریق دهان نباشد, باید از راه تزریقی هیدراته شود و اینکار معمولا در اورژانسها انجام میگیرد.
رژیم غذایی
این بیماری رژیم غذایی خاصی ندارد.اگرچه تغذیه مناسب و کافی در یک اپیزود اسهال حاد دارای اهمیت بالایی است.حتی اگر فرد هیچ اشتهایی ندارد,توصیه میشود که برای مدتی فقط آب و مایعات بنوشد.خوردن غلات و حبوبات آبپز(نظیر سیب زمینی,رشته فرنگی,برنج,گندم و جو) به همراه نمک به بیمارانی که اسهال آبکی دارند توصیه میشود. موز ,سوپ و سبزیجات آب پز هم غذاهای مناسبی هستند.
داروهای ضد اسهال
اگر اسهال خونی نباشد و تب وجود نداشته باشد میتوان از برخی داروها برای کاهش اسهال استفاده کرد.این داروها علت اسهال را برطرف نمیکننداما برای کاهش فرکانس اسهال و حرکات روده مفید واقع میشوند:
از این دسته داروها هستند.
آنتی بیوتیک ها
در برخی موقعیتها آنتی بیوتیکها توصیه میشوند:
1)اسهال متوسط تا شدید مسافرتی
2)دفع بیش از 8 بار اسهال آبکی که منجر به کم آبی میشود و اسهالی که بیش از یک هفته طول کشیده باشد و اسهال در کسی که نقص ایمنی دارد و یا اسهالی که منجر به بستری شدن شده باشد.
پیش گیری از اسهال
افراد بزرگسال مبتلا به اسهال باید مراقب باشند که بیماری را به دیگر افراد خانواده و دوستان و همکارانشان سرایت ندهند.فرد مبتلا در تمام طول بیماری قادر به آلوده کردن اطرافیان است.میکروارگانیسمهای مولد اسهال از طریق دستها به دهان اطرافیان منتقل میشود .بنابراین شستن مداوم دستها و دور انداختن دستمال و غیبت از مدرسه و محل کار میتواند از انتشار بیماری جلوگیری کند.دستها باید ترجیحا با صابونهای آنتی باکتریال و به مدت 15 تا 30 ثانیه شسته و سپس به خوبی خشک شوند.هنگام شستشو باید توجه خاصی نسبت به ناخنها , بین انگشتان و مچ دست مبذول داشته شود.اگر برای شستن دستها سینک دستشویی در دسترس نیست, دستمالهای مرطوب با پایه الکل میتواند جایگزین مناسبی باشد.
پیشگیری تغذیه ای
◊ از خوردن شیر غیر پاستوریزه و غذاهای تهیه شده از آن خودداری کنید.
◊ سبزیجان و میوه جات را قبل از خوردن خوب بشویید
◊ دمای یخچال را روی 4 درجه و پایین تر و دمای فریزر را روی -17 درجه و پایین تر تنظیم کنید.
◊ غذاهای نیمه پخته و نیمه سرخ شده و آماده را در اسرع وقت مصرف کنید.
◊ غذاهایی مانند گوشت و ماهی و پرندگان را جدای از غذاهای غیر پختنی و آماده برای خوردن قرار دهید.
◊ هنگام بریدن غذاهای غیر پختنی دستها و چاقو را به خوبی بشویید.
◊ غذاهایی مانند گوشت حیوانات را در دمای مناسب و به مدت مناسب بپزید.
در این موقعیتها کمک بخواهید:
*اسهال آبکی شما منجر به کم آبی بدنتان شده است.علایم کم آبی:خستگی,دهان و زبان خشک,تشنگی,گرفتگی عضلانی, ادرار پررنگ, عدم وجود ادرار, سرگیجه و سیاهی رفتن چشمها هنگام ایستادن.در صورت ادامه یافتن کم آبی منجر به دل درد, درد سینه,منگی و کاهش هشیاری میشود.
*دفع مدفوع شل همراه با خون و موکوس
*اسهال سیاه رنگ
*تب بالای 38 درجه
*دفع مدفوع شل بیش از 6 بار در روز و حالت بیمار گونه بیش از 48 ساعت
*درد بسیار شدید شکم
